10 lat po „Amoris laetitia”: młodzi, migracja i świat cyfrowy

W Biurze Prasowym Stolicy Apostolskiej odbył się pierwszy briefing od rozpoczęcia tygodniowego spotkania poświęconego 10. rocznicy ogłoszenia adhortacji „Amoris laetitia”. Przedstawiono dziś pierwsze refleksje i wymianę doświadczeń na temat aktualnych wyzwań. W centrum uwagi znalazły się migracje, bliskość wobec osób, które doświadczyły przemocy i wykorzystania, pomoc młodym oraz towarzyszenie małżeństwom. Powołano komisję do zredagowania końcowego sprawozdania.

Salvatore Cernuzio, Artur Hanula

W briefingu wzięli udział egipski patriarcha, indyjski kardynał, australijski biskup, francuska ekspertka, argentyńska teolożka oraz małżeństwo z Filipin.

Wśród tematów znalazł się dialog rozumiany jako dzielenie się doświadczeniami dotyczącymi kwestii szczególnie aktualnych. Jako priorytet potraktowano migracje, które rozdzieliły wiele rodzin na całym świecie oraz zmieniły codzienne życie i relacje między ich członkami. Kolejnym tematem był świat cyfrowy, wpływający na sposób budowania więzi.

Poruszono również kwestię towarzyszenia młodym małżeństwom po zawarciu sakramentu małżeństwa, formacji kapłanów, pomagania młodym w odkrywaniu piękna życia małżeńskiego, a także okazywania bliskości osobom, które doświadczyły wykorzystania.

Intensywna praca

Tematów, refleksji i doświadczeń jest wiele. Niektóre dotyczą już podjętych działań, inne – inicjatyw i propozycji, które dopiero się kształtują. „To intensywna praca” – powiedział jezuita o. Giacomo Costa, konsultor Sekretariatu Generalnego Synodu, przedstawiając metodę zastosowaną podczas tych dni.

Jest to metoda sprawdzona już podczas ostatnich synodów i konsystorzy. Obejmuje sesje składające się z rozmów, medytacji, modlitwy, świadectw oraz dzielenia się doświadczeniami duszpasterskimi dotyczącymi owoców posynodalnej adhortacji papieża Franciszka. Szczególne znaczenie ma oczywiście modlitwa.

Pierwsze kroki i pierwsze sprawozdania

Po „pierwszych krokach”, czyli pierwszych 48 godzinach przeznaczonych na „poznanie się”, „wzajemne słuchanie” i „budowanie zaufania” – dla wielu uczestników było to pierwsze tego rodzaju spotkanie – rozpoczęła się praca w poszczególnych grupach. Ich skład odzwierciedla powszechność Kościołów: przy wspólnych stołach zasiedli uczestnicy m.in. z Chin, Polski, Włoch, Meksyku i Azji Środkowej. Każda grupa przygotowała własne sprawozdanie, które następnie przedstawiono podczas sesji plenarnej.

W centrum uwagi migracje

Dzisiejsza poranna sesja stanowiła „pierwszy ogólny obraz sytuacji”. Zastanawiano się podczas niej nad „pięknem, wyzwaniami i kruchością współczesnych rodzin oraz nad tym, czego te doświadczenia wymagają od naszych Kościołów” – wyjaśnił o. Costa.

Na pierwszym miejscu znalazła się kwestia mobilności ludzi, wskazywana przez wszystkie grupy. Zjawisko to wpływa na sposób przeżywania relacji rodzinnych: małżonkowie bywają rozdzieleni, dziadkowie przejmują opiekę rodzicielską nad wnukami, pojawiają się wyzwania związane z wychowaniem dzieci, trudności w podtrzymywaniu więzi i przekazywaniu wiary, a także małżeństwa osób należących do różnych wyznań.

Wyzwanie świata cyfrowego

Rewolucja cyfrowa ostatniej dekady była kolejnym tematem, któremu poświęcono wiele uwagi. Omówiono również liczne „kreatywne” inicjatywy podejmowane przez rodziny, które szukają nowych sposobów spędzania czasu razem.

Podczas spotkań w grupach poruszano również zagadnienia związane z formacją alumnów seminariów duchownych, którzy dorastali w kulturze cyfrowej lub pochodzą z rodzin zrekonstruowanych, czyli takich, w których po rozpadzie wcześniejszych związków powstały nowe.

Problem dotyczący całego Kościoła

Mówiąc o kruchości, pasterze zgromadzeni w Watykanie uznali również rzeczywiste słabości samego Kościoła. Jedna z nich dotyczy towarzyszenia rodzinom – tak mocno postulowanego i promowanego, a zarazem niekiedy trudnego do urzeczywistnienia. „Towarzyszenie jest zadaniem całego Kościoła – podkreślił o. Giacomo. – Musimy podjąć je wspólnie, w perspektywie synodalnej”.

„Presja” wywierana na rodziny

Jedną z kwestii, co do których uczestnicy byli zgodni, jest presja, jakiej doświadcza dziś wiele rodzin. „Czy jako Kościół nie dokładamy im kolejnych obciążeń poprzez nasze wymagania?” – zastanawiano się podczas obrad.

Nie zabrakło świadectw dotyczących trudności charakterystycznych dla współczesności: wydłużonego czasu pracy, przemocy wobec kobiet, wojny. „Niektóre postulaty związane z idealizowaniem życia rodzinnego mogą obarczać rodziny oczekiwaniami, które wydają się nieosiągalne, i zniechęcać młodych, a nawet ich przerażać”.

Bliskość wobec osób, które doświadczyły przemocy

Kontynuowana jest również refleksja nad niezwykle delikatną kwestią towarzyszenia osobom, które zostały wykorzystane seksualnie lub doświadczyły przemocy.

Osoby te „potrzebują bliskości i mają własne tempo”. Należy pomagać im odbudowywać „zaufanie” oraz odzyskiwać przekonanie, że możliwe jest życie w pełnych miłości relacjach i budowanie bliskości.

Wspólne słowa, różne rozwiązania

Wszystko to – podkreślił ponownie o. Giacomo Costa – wymaga „dodatkowego wysiłku”, a mianowicie uwzględnienia wielokulturowości.

Atmosfera spotkania jest „konstruktywna, przyjazna i spokojna”. Poszczególne podejścia nie pozostają ze sobą w konflikcie, ale trzeba się wzajemnie zrozumieć, ponieważ rozwiązania nie wszędzie są takie same. Potrzebna jest wymiana poglądów, która pozwoli lepiej poznać różne wrażliwości.

Prace zmierzają zatem do „wypracowania wspólnego rozumienia” oraz budowania „szczerej i uczciwej wymiany”, o którą apelował Papież.

Obecność małżeństwa

W imieniu wszystkich par uczestniczących w spotkaniu głos zabrali filipińscy małżonkowie Charmaine Bernadette i Eren Lyle Villegas. Są „szczęśliwym małżeństwem od 16 lat” i wyrazili „wielką wdzięczność” za zaproszenie na tego rodzaju wydarzenie, w którym uczestniczyli po raz pierwszy.

Komisja ds. redakcji sprawozdania podsumowującego

Podczas briefingu ogłoszono również skład komisji odpowiedzialnej za redakcję i weryfikację sprawozdania podsumowującego. „Stosowaliśmy zasadę reprezentacji poszczególnych kontynentów, starając się jednocześnie zapewnić obecność w grupie przedstawiciela rodziny” – wyjaśnił o. Costa. Delegowanym przewodniczącym komisji został kard. Kevin Joseph Farrell, prefekt Dykasterii ds. Świeckich, Rodziny i Życia.