Buriacja jest sercem syberyjskiej Azji i krainą skrajnych kontrastów: czterdziestostopniowe mrozy współistnieją z ciepłem i gościnnością miejscowych mieszkańców, a klasztory buddyjskie i szamańskie miejsca kultu sąsiadują z kościołami chrześcijańskimi. W tej mozaice narodów i wyznań wspólnota sióstr dominikanek stała się nie tylko widocznym znakiem Jezusa Chrystusa, ale także aktywnym uczestnikiem dialogu międzykulturowego.
Łzy radości w oczach dzieci i młodzieży, które po trzech długich latach powróciły do szkolnych ławek, a także ich rodziców, którzy towarzyszyli im i uczestniczyli w uroczystości inaugurującej nowy rok szkolny. Łaciński Patriarchat Jerozolimy w szkole przyjął łącznie 1005 uczniów. Mając w pamięci śmierć ponad 22 tys. dzieci z Gazy i morze ruin wokół – ta szkoła, to cud.
Cecilia Seppia – Watykan
22 września, Szkoła Łacińskiego Patriarchatu Jerozolimy w Gazie, związana z katolicką parafią Świętej Rodziny, oficjalnie ponownie otworzyła swoje podwoje na rok szkolny 2026–2027, przyjmując łącznie 1005 uczniów. Od najmłodszych dzieci w wieku od 2 do 5 lat, uczęszczających do przedszkola, przez uczniów szkoły podstawowej i średniej, aż po licealistów – wszyscy przekroczyli próg budynku, dając całej wspólnocie chrześcijańskiej promyk nadziei i namiastkę normalności, choć w Strefie Gazy wciąż nie ma niczego, co można by nazwać normalnością.
Światło w ciemności
Proboszcz, ks. Gabriel Romanelli opowiada o ogromnym wzruszeniu: „Dzisiaj – powiedział kapłan – widzieliśmy łzy radości w oczach dzieci i rodziców, którzy po trzech bardzo długich latach zobaczyli swoje dzieci w szkole”. Jego słowa, przytaczane przez najważniejsze agencje prasowe i międzynarodowe media katolickie, brzmią niczym światło w ciemności, zapowiedź przyszłości w samym środku jednego z najpoważniejszych kryzysów humanitarnych tego stulecia.
Wyzwanie edukacji na ziemi pełnej ruin
Powrót uczniów katolickiej szkoły do ławek odbywa się w kontekście katastrofalnej sytuacji w całej Strefie Gazy. Według danych opublikowanych w tych dniach przez UNICEF około 98 proc. budynków szkolnych w palestyńskiej enklawie zostało zniszczonych lub poważnie uszkodzonych w wyniku konfliktu. Ta systematyczna dewastacja pozbawiła ponad 660 tys. uczniów podstawowego prawa do nauki stacjonarnej.
Wznowieniu zajęć w całej Strefie Gazy, oficjalnie rozpoczęte 19 września, towarzyszą rozpaczliwe warunki logistyczne: zdecydowana większość z 541 tys. uczniów, którzy wrócili na lekcje, uczy się w prowizorycznych namiotach, tymczasowych pomieszczeniach lub w niebezpiecznych betonowych konstrukcjach pozostałych po zniszczonych budynkach. Brakuje ławek, zeszytów, długopisów i książek, których ceny są obecnie nieosiągalne dla rodzin, które straciły wszystko.
Również cena, jaką za konflikt zapłacił sektor edukacji, jest ogromna: lokalne władze szacują, że w wyniku konfliktu zginęło około 22 tys. uczniów oraz ponad 770 pracowników oświaty, w tym ponad 530 nauczycieli.
Cud Świętej Rodziny
Na tej pustyni gruzów parafia Świętej Rodziny w Gazie przez wiele miesięcy była jedyną ostoją dla setek cywilów.
Pomimo nieustannego zagrożenia oraz niedoboru żywności i czystej wody wspólnocie udało się podtrzymać podstawowe formy nauczania dla dzieci przebywających w schronieniu na terenie parafii.
„Kiedy wiosną część z nich wróciła do swoich domów lub znalazła inne miejsce zakwaterowania, mogliśmy przyjąć większą liczbę uczniów” – wyjaśnił ks. Romanelli.
„To miejsce, które w najtrudniejszym okresie konfliktu dawało schronienie przesiedleńcom, dziś powraca do swojej misji edukacyjnej. Mamy nadzieję, że będzie to przestrzeń, w której będą mogły rozwijać się miłość, uzdrowienie i wzajemny szacunek między członkami wspólnoty” – dodał.
Działania w zakresie wsparcia psychologicznego
Szkoła Łacińskiego Patriarchatu Jerozolimy jest obecnie jedyną chrześcijańską placówką edukacyjną, która nadal działa w Gazie. Wola ponownego otwarcia placówki, gdy tylko będzie to możliwe, była podtrzymywana przez Łaciński Patriarchat Jerozolimy oraz samego patriarchę, kard. Pierbattistę Pizzaballę. Hierarcha, który w minionych miesiącach osobiście odwiedził Gazę, aby nieść mieszkańcom pocieszenie, a także przypominając o bliskości papieża i Kościoła, wielokrotnie powtarzał ważne pytanie: „Jeśli nie zapewnimy dzieciom edukacji, jak może istnieć nadzieja dla tego narodu i dla całego świata?”
W liście pasterskim skierowanym do wszystkich szkół diecezji kardynał przypomniał również, że w Ziemi Świętej powrót do szkoły „nie może już być czymś oczywistym”, ponieważ zbyt wiele klas już nie istnieje i wciąż pozostaje wiele do zrobienia w zakresie odbudowy. Jest to jednak pierwszy, znaczący krok.
Dzieci Gazy
Właśnie ze względu na ofiarę, jaką ponoszą najmłodsi, w ostatnich dniach na arenie międzynarodowej rozgorzała szeroka debata wokół symbolicznej propozycji przyznania Pokojowej Nagrody Nobla dzieciom ze Strefy Gazy. Komentując tę inicjatywę w rozmowie z włoskimi mediami, ks. Romanelli wyraził dla niej swoje pełne poparcie duchowe i moralne:
„Dzieci Gazy stały się symbolem. Ponad dwadzieścia tysięcy z nich zostało zabitych. Ta ogromna liczba przypomina nam o każdym dziecku zabitym w jakiejkolwiek części świata, niewinnej ofierze wojen”.
Podczas gdy międzynarodowa dyplomacja z trudem próbuje wytyczyć trwałą drogę na przyszłość regionu, działania lokalnego Kościoła pokazują, że odbudowa Bliskiego Wschodu musi rozpocząć się od podstaw: od przywrócenia dzieciom prawa do zasiadania w szkolnej ławce, trzymania w dłoni ołówka i ponownego pokładania nadziei w przyszłości.
Łaciński Patriarchat Jerozolimy poinformował natomiast w komunikacie, że zamierza nadal działać na rzecz zapewnienia obecności Kościoła u boku wspólnoty, oferując nie tylko świadectwo duchowe, lecz także praktyczną pomoc, edukację i posługę.