„Swe miecze przekują na lemiesze, a swoje włócznie na sierpy" – ten cytat zaczerpnięty z Księgi Izajasza (Iż 2,4) wybrał Papież na hasło tegorocznego Światowego Dnia Modlitwy o Ochronę Świata Stworzonego. Hasło ma przypominać o błogosławieństwie pokoju, także dla środowiska.
Rozwój sztucznej inteligencji i gospodarki cyfrowej stwarza nowe możliwości zatrudnienia, ale jednocześnie niesie ryzyko nowych form wyzysku i nierówności. Na potrzebę ochrony godności człowieka i pracy zwrócił uwagę abp Ettore Balestrero, stały obserwator Stolicy Apostolskiej przy ONZ i innych organizacjach międzynarodowych w Genewie, podczas 114. Międzynarodowej Konferencji Pracy.
Ochrona godności człowieka i pracy
Szybki rozwój gospodarki platformowej zmienił świat pracy, tworząc nowe możliwości zatrudnienia, ale jednocześnie narażając wielu pracowników na „nowe formy niewidzialności i wyzysku” – zauważył przedstawiciel Stolicy Apostolskiej.
Zdaniem hierarchy dyskusja na temat gospodarki platformowej powinna koncentrować się na „przyrodzonej godności osoby ludzkiej danej przez Boga oraz na godności pracy”. Cytując przesłanie papieża Leona XIV na 60. Światowy Dzień Środków Społecznego Przekazu, abp Balestrero podkreślił, że „wyzwanie nie jest natury technologicznej, lecz antropologicznej”.
Unikać nowych nierówności
Odnosząc się do kwestii etycznych, arcybiskup przywołał najnowszą encyklikę Magnifica humanitas. Zwrócił uwagę, że gdy władza skupia się w rękach nielicznych, „staje się nieprzejrzysta i wymyka się publicznej kontroli, zwiększając ryzyko wypaczonych form rozwoju, które prowadzą do nowych zależności, wykluczenia, manipulacji i nierówności”.
„Dlatego – zaznaczył – konieczne jest budowanie form współpracy opartych na poszanowaniu dobra wspólnego”.
Rozwój w służbie dobra wspólnego
Kolejnym wyzwaniem związanym z postępującą cyfryzacją rynku pracy jest rosnąca kontrola operatorów platform nad dostępem do zatrudnienia. „Oznacza to, że pracownicy mogą zostać zmuszeni do płacenia za możliwość uzyskania pracy” – zauważył abp Balestrero. Jak dodał, byłoby to odwróceniem fundamentalnej zasady, zgodnie z którą pracownik nigdy nie powinien ponosić kosztów dostępu do zatrudnienia.
Na zakończenie przedstawiciel Stolicy Apostolskiej wezwał do dialogu z partnerami społecznymi w celu ograniczania negatywnych skutków nowych modeli gospodarczych.
„Konieczne jest wspólne poszukiwanie sposobów łagodzenia szkodliwych skutków nowych platform ekonomicznych, tak aby sztuczna inteligencja rzeczywiście służyła dobru wspólnemu” – podkreślił.