5 lutego 1991 r. Jan Paweł II przyjął na audiencji Lecha Wałęsę, pierwszego demokratycznie wybranego prezydenta III Rzeczpospolitej. To historyczne wydarzenie stało się dla Papieża okazją, by podjąć refleksję nad sensem polskich dziejów i wskazać na najważniejsze wyzwania i zagrożenia, które stoją przed odrodzonym na nowo państwem. W audiowizualnym archiwum Watykanu zachowało się nagranie tego historycznego wydarzenia.
W 2025 roku co najmniej 326 pracowników organizacji humanitarnych zginęło w 21 krajach. W ciągu ostatnich trzech lat liczba ofiar śmiertelnych wyniosła 1010 osób.
Jak informuje agencja Fides ponad połowa z nich – dokładnie 560 – zginęła w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu Jordanu. 130 pracowników humanitarnych straciło życie w Sudanie, 60 w Sudanie Południowym, 25 na Ukrainie i 25 w Demokratycznej Republice Konga.
Śmiertelność to najpoważniejszy, ale nie jedyny wymiar przemocy wobec personelu humanitarnego. Rocznie odnotowuje się co najmniej 600 incydentów, w tym porwania, poważne obrażenia, aresztowania i zatrzymania. Ataki są dokonywane zarówno przez grupy nieregularne, jak i siły regularne.
Najczęstszą przyczyną zgonów są naloty – szczególnie w Gazie, Libanie i na Ukrainie. W krajach Afryki dominują strzelaniny z broni ręcznej.
Wzrosła też liczba porwań w Sudanie Południowym, Burkina Faso, Kamerunie, Republice Środkowoafrykańskiej, Czadzie, Nigerii i Sudanie. Ogółem w 2025 roku odnotowano 14 porwań, 145 aresztowań i zatrzymań przez siły policyjne lub władze oraz 441 przypadków zastraszania i nękania.
Sytuację pogarsza zamrożenie przez administrację prezydenta USA Donalda Trumpa w 2025 roku funduszy na pomoc humanitarną i rozwojową w rejonach kryzysowych. Wiele programów musiało zostać zamkniętych lub znacząco ograniczonych, co wpłynęło również na poziom bezpieczeństwa personelu.
Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2730 z maja 2024 r. (przyjęta z inicjatywy Szwajcarii) wzywa państwa członkowskie do ochrony pracowników humanitarnych zgodnie z prawem międzynarodowym, przeprowadzania szybkich i skutecznych śledztw oraz pociągania sprawców do odpowiedzialności.
Mimo tego w 2025 roku odnotowano 62 ataki na obiekty ONZ i 84 ataki na pojazdy oznaczonych flagą ONZ.
„Uważają nas za łatwy i legalny cel” – oświadczył Tom Fletcher, wysoki urzędnik ONZ odpowiedzialny za raportowanie sytuacji Radzie Bezpieczeństwa.
(Autor jest pracownikiem Polskiego Radia S.A. w likwidacji)