Konflikty zbrojne i prześladowania zmuszają wspólnoty chrześcijańskie w Afryce i Azji do porzucenia swoich domów. W innych częściach świata rosnącym zagrożeniem stają się represje ze strony autorytarnych władz oraz nacjonalizm religijny. Raport „Prześladowani i zapomniani?”, przygotowany przez Fundację Pomoc Kościołowi w Potrzebie (PKWP) alarmuje, że 220 mln chrześcijan doświadcza przemocy i prześladowań.
Trzydniowy Festiwal odbywa się w Casa del Cinema w Villa Borghese przy placu Marcello Mastroianniego nieopodal ekskluzywnej Via Veneto. W programie znajdują się filmy wybitnych ukraińskich reżyserów Pawła Ostrikowa, Mstysława Czernowa i Serhija Pradżanowa, a w związku z ogłoszeniem przez Senat RP roku 2026 Rokiem Andrzeja Wajdy, kinematografię polską reprezentują trzy wielkie produkcje polskiego reżysera.
Idea Pana Boga
Ambasador Ukrainy przy Watykanie Andrij Jurasz pytany przez polską sekcję Vatican News skąd wziął się pomysł polsko-ukraińskiego festiwalu filmowego w Rzymie, powiedział, że sądząc po rezultatach, musiała to być idea Pana Boga. Dodał, że to konsekwencja długiej współpracy.
Przypomniał, że jego Ambasada pokazała w Rzymie fabularny polski film „Ludzie” o wojnie na Ukrainie, a Ambasada RP przy Watykanie zorganizowała w Wiecznym Mieście projekcję ukraińskiego filmu „Szczedryk”, opowiadającego wspólną historię trzech rodzin - polskiej, ukraińskiej i żydowskiej - mieszkających w Stanisławowie w latach 1938-44.
Polska solidarność i przyjaźń
Chargé d'affaires Ambasady RP przy Stolicy Apostolskiej, Ewelina Brudnicka, powiedziała, że idea „Dni kina ukraińskiego i polskiego” narodziła się trzy lata temu i ma nadzieję, że uda się je zorganizować również w przyszłym roku. Dodała, że jej Ambasada, szczególnie w rocznicę rosyjskiej agresji na Ukrainę, stara się okazać naszą polską solidarność i przyjaźń z Ukrainą.
„Ty jesteś wszechświatem” i „Człowiek z marmuru”
Choć oficjalna ceremonia otwarcia odbyła się w środę 28 października, projekcje rozpoczęły się już we wtorek. Pokazano obraz Pawła Ostrikowa (ur. 1990 r.) „Ty jesteś wszechświatem”. Film SF łączy w sobie elementy komedii, dramatu i historii miłosnej. Opowiada o samotności, potrzebie bliskości i nadziei po globalnej katastrofie. Film powstał w czasie rosyjskiej inwazji (2024 r.). Otrzymał nagrody na festiwalach filmowych w Salonikach i w Paryżu. Potem wyświetlono arcydzieło Andrzeja Wajdy „Człowiek z marmuru”.
„2000 metrów od Andrijiwki” i „Katyń”
Z kolei po ceremonii otwarcia, odbyła się projekcja filmu „2000 metrów od Andrijiwki” (2025 r.). To wstrząsający, pełen drastycznych i brutalnych scen film dokumentalny Czernowa (ur. 1985). Opowiada o ukraińskich żołnierzach walczących o odbicie z rąk Rosjan niewielkiej miejscowości Andrijiwka. Obraz zdobył nagrodę na słynnym amerykańskim festiwalu kina niezależnego Sundance. Poprzedni dokument Czernowa „20 dni w Mariupolu” (2023 r.) otrzymał Oscara w kategorii „najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny”. Był to pierwszy Oscar w historii ukraińskiej kinematografii. Po ukraińskim dokumencie pokazano „Katyń” Wajdy.
„Cienie zapomnianych przodków” i „Człowiek z żelaza”
Dziś, na zakończenie wydarzenia, pokazane zostaną filmy dokumentalne studentów szkół filmowych w Warszawie i w Kijowie. Potem nastąpi projekcja obrazu „Cienie zapomnianych przodków” (1965) Serhija Paradżanowa (1924-1990). Niezwykły film łączy historię tragicznej miłości z folklorem Karpat, obrzędami ludowymi i mistyką. Festiwal zakończy projekcja „Człowieka z żelaza” Andrzeja Wajdy.
Wszystkie filmy pokazywane są w oryginalnej wersji językowej z napisami po włosku albo po angielsku.
Wydarzenie w dniach 27–29 października zorganizowały Ambasady Polski i Ukrainy przy Stolicy Apostolskiej, przy wsparciu Ukraińskiej Agencji Filmowej, Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, a także ukraińskiej fundacji „Dveri” (Drzwi), Warszawskiej Szkoły Filmowej, Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych oraz ukraińskiego Centrum im. Dowżenki.