Nie wszyscy jesteśmy powołani, by pojechać do Kalkuty, ale każdy ma swoją „Kalkutę” – miejsce, w którym może rozpoznać i służyć Chrystusowi. Może być nim własny dom, rodzina, parafia albo człowiek, którego trudno nam kochać – wskazuje ks. Gjovani Kokona, albański misjonarz posługujący w Detroit, przypominając duchowe dziedzictwo św. Matki Teresy, w dniu jej liturgicznego wspomnienia.
Mijają 22 lata, odkąd św. Jan Paweł II odbył ostatnią wizytę duszpasterską na terenie Włoch. 5 września 2004 r. udał się do Loreto, miejsca szczególnie bliskiego jego sercu, także przed wyborem na Stolicę Piotrową, do którego pięciokrotnie przybywał jako Papież. Zaledwie trzy tygodnie wcześniej odwiedził inne maryjne sanktuarium – Lourdes, które stało się miejscem ostatniej zagranicznej podróży apostolskiej jego pontyfikatu.
Dorota Abdelmoula-Viet – Watykan
Papież pielgrzym w gościnie w Domu Maryi
Loreto, położone na jednym z malowniczych wzgórz regionu Marche, słynie przede wszystkim ze znajdującego się tam sanktuarium Świętego Domku Matki Bożej i litanii loretańskiej – jednej z najpopularniejszych modlitw ku czci Maryi. Dla Polaków jest ono ważne także ze względu na Polski Cmentarz Wojenny, na którym spoczywa ponad 1100 żołnierzy 2. Korpusu Armii gen. Andersa, poległych podczas walk o wyzwolenie Włoch i pochowanych u stóp sanktuarium.
Marchijskie miasteczko upodobało sobie wielu świętych i błogosławionych, m.in. św. Tereska z Lisieux, która modliła się w tam w drodze do Rzymu, gdzie miała prosić papieża o dyspensę i możliwość wstąpienia do Karmelu pomimo młodego wieku, a także bł. Maria od Pana Jezusa Pasterza – założycielka sióstr nazaretanek, która godzinami modliła się w Świętym Domku. Wielokrotnie przybywał tam także św. Jan Paweł II, najpierw przed wyborem na Stolicę Piotrową, a potem – pięciokrotnie – już jako Papież.
To wyjątkowo dużo, o czym przypomina papieski pomnik, ustawiony przed jedną z bram, otaczających sanktuarium i stare miasto. „Pięciokrotny pielgrzym w Loreto. Najbardziej loretański papież w historii” – głosi napis na cokole, na którym wyryto także słowa św. Jana Pawła II o tym, że Święty Domek Loretański to „prawdziwe maryjne serce chrześcijaństwa”.
Katecheza o krzyżu
Każda z papieskich wizyt łączyła czas osobistej modlitwy z ważnym przesłaniem dla świata – jak choćby w roku 1995, gdy podczas spotkania z młodzieżą na pobliskim wzgórzu Montorso, apelował o pokój na świecie i nadzieję dla młodych ludzi, zwłaszcza w kontekście ówczesnej wojny w Jugosławii.
Podczas ostatniej wizyty, w 2004 r., Jan Paweł II – sam bardzo schorowany – wygłosił poruszającą homilię o wierności krzyżowi Chrystusa i beatyfikował trzech świadków wiary i dramatycznych wydarzeń XX w.
Pierwszym z nich był Katalończyk, Pedro Tarrès i Claret (1905–1950), lekarz służący w armii republikańskiej podczas wojny domowej w Hiszpanii, który następnie, w wieku prawie 40 lat, został kapłanem archidiecezji barcelońskiej, a po kilku latach zmarł na raka. Drugą z beatyfikowanych była pochodząca z Sycylii Pina Suriano (1915–1950), która marzyła o życiu zakonnym, jednak sprzeciw rodziców oraz jej kruche zdrowie uniemożliwiły jej realizację tego pragnienia. Założyła stowarzyszenie Córek Maryi, ruch poświęcony ewangelizacji młodych kobiet. Zmarła w wieku 35 lat, w następstwie wady serca. Wreszcie inny Włoch, Alberto Marvelli (1918–1946), był bohaterem ruchu oporu w Emilii-Romanii. Niósł pomoc ofiarom bombardowań i uwalniał więźniów, transportowanych do obozów koncentracyjnych. Po wojnie zaangażował się w działalność Chrześcijańskiej Demokracji. Zmarł tragicznie w wieku zaledwie 28 lat, potrącony przez ciężarówkę, gdy jechał na rowerze na zebranie wyborcze.
„Nieść Krzyż za Jezusem oznacza być gotowym na wszelkie poświęcenie z miłości do Niego. Oznacza nie stawiać niczego ani nikogo przed Nim, nawet osób nam najdroższych, nawet własnego życia” – mówił Jan Paweł II w homilii, odwołując się do losów trojga błogosławionych, należących do tego samego pokolenia co on: pokolenia młodych ludzi naznaczonych dramatycznymi wydarzeniami II wojny światowej. I na ich przykładzie przypominał, że „wiara nie wyłącza człowieka wierzącego z historii, lecz zanurza go w niej jeszcze głębiej”.
Wcześniejsze wizyty i apel o pokój w 1995 roku
Pierwsza wizyta św. Jana Pawła II w Loreto miała miejsce 8 września 1979 r., niespełna rok po wyborze, a także 11 kwietnia 1985 r., 10 grudnia 1994 r. oraz 9 i 10 września 1995 r. Podczas tego ostatniego spotkał się z blisko 300 tysiącami młodych Europejczyków, zebranymi na festiwalu nadziei „EurHope”.
„Zaledwie kilkaset kilometrów stąd, na drugim brzegu Adriatyku, wciąż umiera się na ulicach, na placach, a także poza polami bitew. Umierają starcy i kobiety, gdy stoją w kolejce po odrobinę wody czy chleba. Umierają również dzieci, rażone śmiercionośnymi pociskami wśród swoich niewinnych zabaw” – wołał wówczas Papież, niemal dokładnie rok po odwołaniu jego podróży do Sarajewa, którą zamierzał odbyć, lecz która z powodów bezpieczeństwa musiała zostać w ostatniej chwili anulowana.